در افسوس « 1 » حج بجا مىآوردند و سپس در آغاز قرن دوم پيش از ميلاد مسيح عليه السلام حج معبد ( منياروا ) « 2 » در آتن « 3 » و معبد ( ژوپيتر ) « 4 » را در

--> ( 1 ) . ( افسوس ) يا ( افز ) شهرى است قديمى در ساحل درياى اژه و يونانيان قديم‌براى اداى مراسم حج در برابر معبد نامبرده به آن شهر مسافرت مىكردند و به مراسم عبادت مشغول مىشدند . ( 2 ) . « منياروا » يا « منيرو » از خدايان درجهء اعلى و رب النوع زيبايى و از دوازده‌خدايان بزرگ يونان است كه مقر آنها را قله كوه ( اولمپ ) تصور مىكردند و در شهر آتن دو معبد بزرگ براى ( منيرو ) ساخته شده بود در صورتى كه در اين شهر خدايان ديگر جز يك‌معبد نداشتند و يكى از آن دو بزرگتر بود كه يونانيان براى انجام مراسم حج در مقابل معبد مذكور به شهر نامبرده سفر مىكردند . ( 3 ) . آتن پايتخت كشور يونان است . ( 4 ) . « ژوپيتر » منقول از اساطير يونانيان آنكه در اوائل خداى نور و آسمان بود ولى به تدريج بزرگترين خداى افسانه و خداى خدايان گرديد و در سراسر يونان پرستشگاه‌هاى بزرگى براى ژوپيتر وجود داشت و در امپراطورى پهناور روم نيز معابد بزرگى براى پرستش او ساختند و از معابد معروف تاريخى او همان معبد مهم واقع در ( المپ - المپى - المپا ) بود كه شاهكار صنعت گرى و هنر به شمار مىرفت و همين معبد المپ بود كه يونانيان اداى مراسم حج را در مقابل آن اهميت مىدادند و به سمت آن كوچ مىكردند ، و مرحوم حاج فرهاد ميرزا در جام‌جم نقل مىكند كه « ژوپيتر يعنى صورت مشترى كه از خدايان بزرگ مىدانستند . » و نيز دارد « گنبد ديانا يكى از هفت عجايب دنيا بوده واخراجات آن به قدر خراج همهء مملكت آسيا شده بود و در اين بت خانه بيست هزار نفر به راحت مقام نشستن داشتند و ديانا دختر چوپيتر است كه رب پاكدامنى و جمال است . هيكل چوپيتر كه بزرگتر از او صورت و هيكلى نساخته بودند در كوه « اليم پس » از سنگ تراشيدند و يكى از عجايب هفتگانهء دنيا بوده . »